Καλή Ανάσταση! Χρόνια Πολλά!

Παρασκευή, 7 Απριλίου 2017

Ευχετήρια κάρτα για το Πάσχα


Συμμιγείς αριθμοί: Πρόσθεση και αφαίρεση

Οι συμμιγείς αριθμοί αποτελούνται από ακέραιους αριθμούς οι οποίοι δηλώνουν μονάδες διαφορετικής τάξης.
● Ο αριθμός 3 ώρες 15 λεπτά 20 δευτερόλεπτα είναι ένας συμμιγής αριθμός. Αποτελείται από τρία ανεξάρτητα τμήματα και κάθε μονάδα αποτελεί υποδιαίρεση ή πολλαπλάσιο της άλλης: τα λεπτά αποτελούν υποδιαίρεση της ώρας, τα δευτερόλεπτα της ώρας και των λεπτών, η ώρα πολλαπλάσιο των λεπτών κ.ο.κ.

Στη σημερινή εποχή, με την επικράτηση του δεκαδικού συστήματος, οι συμμιγείς αριθμοί τείνουν να καταργηθούν. Η αντικατάστασή τους, άλλωστε, από τους δεκαδικούς είναι πολύ εύκολη:


2 μέτρα 3 δεκατόμετρα 8 εκατοστόμετρα = 2,38 μ.
2 μέτρα 8 εκατοστόμετρα = 2,08 μ.


Οι συμμιγείς διατηρούνται όμως στις μετρήσεις με το χρόνο, όπου το δεκαδικό σύστημα δεν ισχύει για λόγους ιστορικούς. Για παράδειγμα, ο αριθμός 3 ώρες 30 λεπτά δεν ισούται με 3,3 ώρες αλλά με 3,5 ώρες.

Υπολογίζοντας χρονικά διαστήματα

1 Οι συμμιγείς τοποθετούνται ο ένας κάτω από τον άλλο όπως οι ακέραιοι και οι δεκαδικοί. Οι μονάδες κάθε τάξης γράφονται κάτω από τις μονάδες της ίδιας τάξης, με τον ίδιο τρόπο που κάτω από τις δεκάδες γράφουμε τις δεκάδες και κάτω από τις μονάδες τις μονάδες.

2 Προσθέτουμε ή αφαιρούμε χωριστά τους αριθμούς κάθε τάξης, αρχίζοντας από δεξιά, δηλαδή από τις μονάδες της μικρότερης τάξης.

3 Ειδικά στην αφαίρεση, πρώτος τοποθετείται ο μειωτέος, δηλαδή ο μεγαλύτερος αριθμός (στην πρόσθεση, ως γνωστόν, ισχύει η αντιμεταθετική ιδιότητα και η σειρά δεν έχει καμία σημασία).

4 Κάποιες φορές χρειάζεται να κάνουμε κάποιες μετατροπές, οι οποίες θυμίζουν
τα «κρατούμενα» που χρησιμοποιούμε στους ακέραιους και στους δεκαδικούς. Στις μετατροπές αυτές έχουμε πάντοτε στο μυαλό μας τις αντιστοιχίες ανάμεσα στα πολλαπλάσια και τις υποδιαιρέσεις (βλ. εδώ).

Όλα αυτά μπορείτε να τα δείτε με παρα-
δείγματα στην παρουσίαση που ακολουθεί:

ΠΗΓΗ: egpaid.blogspot.gr - podilato98.blogspot.gr
Κάνω εξάσκηση στους συμμιγείς αριθμούς:
Πράξεις με συμμιγείς.

Τετάρτη, 5 Απριλίου 2017

Η Σαρακοστή

του Μπάμπη Άννινου
Η καημένη η θεια-Μαργαρώ κάπου θα βρίσκεται εκεί ψηλά τώρα στον παράδεισο, που τόσο πολύ πίστευε, παρέα με τ΄ αγγελάκια, στα «χρυσά τα σύννεφα», κοντά στήν κυρά την Παναγία και όλους τους Αγίους, που θυμιάτιζε και μνημόνευε με τόσες μετάνοιες, κάθε απόβραδο μπροστά στο εικονοστάσι και προσκυνούσε με τρίδιπλες μετάνοιες στη μικρή ενοριακή της εκκλησιά…
Κι όμως, δεν το ‘λπιζε να πάει κι έλεγε:
– Κολάζεται κανένας, γιε μου! Κολάζεται και δεν το καταλαβαίνει! Γι΄ αυτό, δεν πρέπει κανένας να ολιγωρεί και να κάνει τα πρεπούμενα. Εκείνα που μας έχουνε μάθει οι πατεράδες μας και που ξέρανε οι παλιοί…
sarakosti1
Κι ανάμεσα σ΄ αυτά τα «πρεπούμενα», που ενέπνεε μιαν αληθινή και αφελής ευλάβεια και πίστη, τις μετάνοιες, τα θυμιάματα, τα σταυροκοπήματα, τ΄ αγιοκέρια που φώτιζαν με την ψιλή τους φλόγα, το εικονοστάσι της γωνιάς με τ΄ άσπρα νταντελωτά μπερντεδάκια, ολονυκτίες στα πανηγύρια, τους όρθρους στις μεγάλες δεσποτικές γιορτές, την ταχτική παρακολούθηση της λειτουργίας και την αυστηρή τήρηση όλων των θρησκευτικών καθηκόντων, η μεγάλη δουλειά ήτανε η Σαρακοστή κι η νηστεία… Νήστευε τα Τετραδοπαράσκευα, νήστευε τις προηγιασμένες, νήστευε των Αγίων Αποστόλων, το Δεκαπενταύγουστο, της Σταυροπροσκύνησης, κάθε φορά που το έγραφαν  τα «χαρτιά» και που το νόμιζε αναγκαίο η ψυχούλα της. Μα η μεγάλη νηστεία ήταν η «Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή».
– Κολάζεται κανένας, γιε μου! Κολάζεται και δεν το καταλαβαίνει! έλεγε η καημένη η θεια-Μαργαρώ, κι εμείς οι πειρασμοί, εκπρόσωποι του Πονηρού και του Παγκακίστου, μέσα στο ήρεμο αναχωρητήρι της καλής γερόντισσας, εβάλαμε σκοπό να την κολάσουμε!… Μιαν εβδομάδα ολόκληρη, ύστερα από την Καθαρή Δευτέρα, ενήστευε παραδειγματικά, με μαρουλάκια, ελίτσες, βρεχτοκούκια, και κάπου κάπου λιγάκι χαλβά, που ήταν τα μόνα επιτρεπόμενα εδέσματα του νηστίσιμου «οψολογίου» της και μονάχα την πρώτη Κυριακή εμετρίαζε λίγο τη νηστεία κι εμαγείρευε κανένα λαδερό, αγκιναροκούκι, κανένα λαδοπίλαφο με ξερό χταπόδι… Κι έπειτα, λιγάκι ρετσινάτο, «για να στυλωθεί κανενός η καρδιά του, γιε μου!» επισφράγιζε πραγματικά την «κατάλυση οίνου και ελαίου».
Όσο για τα καρύδια και τα σύκα, που εφίλευε εμάς, τα παιδόπουλα, ήταν για τη θεια-Μαργαρώ πράγματα απαγορευμένα… Όχι από τα περίφημα «πρεπούμενα», μα γιατί δεν είχε πια κανένα δόντι. Όμως, για μας, τα πάστρευε με προσοχή και δεν μας τα ΄δινε ποτέ ατσάκιστα, κι είχε πολλούς λόγους, εκτός από την καλοσύνη της, για τούτο. Φρόντιζε πρώτα πρώτα για την ακεραιότητα της κόψης της πόρτας, που τα μαγκώναμε ανάμεσα και την εκάναμε καρυδοσπάστη, αφήνοντας σημαντικά σημάδια της χρησιμοποίησης αυτής, μα και για την ασπράδα των ασβεστωμένων πεζουλιών της αυλής, που ήταν το τελευταίο καταφύγιο για να τσακίσουμε τα καρύδια, χτυπώντας τα με λιθάρια!…
– Μπρε Ιούδες!… Μπρε Ιούδες! εξεφώνιζε, σαν εκαταλάβαινε κατιτί τέτοιο… Ελάτε εδώ, μπρε, να σας τα τσακίσω εγώ!…
Και δεν ήξερε κανένας τι την επονούσε πιο πολύ απ΄ τα τρία: τα δόντια μας, το μάγκωμα της πόρτας ή το λέρωμα των πεζουλιών;
Κι όμως εμείς, οι «Ιούδες», εβαλθήκαμε να τη λερώσουμε!… Έξω, στο παράσπιτο, στην άκρη της αυλής, για να μη λερώσει την κουζίνα που άστραφτε από πάστρα και γυαλοκοπούσαν τα μπακιρικά, είχε βάλει να μαγειρέψει το περίφημο λαδοπίλαφό της με το χταπόδι, ενώ για μας, σ΄ άλλο τσουκάλι, έβραζε αληθινό πιλάφι με το κρέας, ένα «ατζέμ πιλάφι» από κείνα που μονάχα η θεια-Μαργαρώ ήξερε να φτιάνει αλτρουιστικά για την τέρψη των άλλων!… Κι ο Πειρασμός ξελαμπάδιασε μονομιάς μέσα στο μυαλό μας, εκεί που παίζαμε «καλόγερο» στα άσπρα καί μαύρα πλακάκια της αυλής… Κι ούτε καιρό δεν χάσαμε σε μάταιη συνεννόηση… Με μια ματιά, συνεννοηθήκαμε και το κακό έγινε. ΄Ενα κομμάτι κρέας, παχύ και όλο ψαχνό, έσμιξε μέσα στο λαδοπίλαφο με τα ισχνά κομμάτια του ξερού χταποδιού…
Με τι καρδιοχτύπι περιμέναμε το μεσημέρι, με τι ανυπομονησία προσμέναμε ν΄ αρχίσει το φαγητό της, ξεχνώντας μες στα πιάτα το νόστιμο δικό μας πιλάφι και κοιτάζοντας το λαδοπίλαφό της…

sarakosti

Και να… Εκεί που δεν το προσμέναμε πια, ύστερα από την πρώτη-δεύτερη μπουκιά, το πιρούνι της ανάσυρε το σώμα του εγκλήματος. Το γύρισε από δω, το γύρισε από κει, με ιερή φρίκη. Το γεροντικό της, μα τόσο συμπαθητικό, πρόσωπο πήρε μια έκφραση συντριβής, και μας κοίταξε ύστερα, ενώ εμείς σκύβαμε τα μάτια στα πιάτα μας, έτοιμοι να γελάσουμε, μα χωρίς να μπορούμε… Περιμέναμε τη δίκαιη τιμωρία μας. Μα εκείνη είπε μονάχα με σπαραγμό, σπρώχνοντας το πιάτο:
– Η αμαρτία στο λαιμό σας!…
Κι αλήθεια, θαρρείς σαν η Αμαρτία να ήταν κάτι το ψηλαφητό, κάποιο πράγμα ήρθε κι έκατσε πραγματικά στο λαιμό μας!… Κομπιάσαμε, ξεροκατάπιαμε, αφήσαμε το φαΐ μας και, μπρουμιτίζοντας στο τραπέζι, αρχίσαμε τα κλάματα.
Τότε η καλή γερόντισσα, που ο θρήνος μας κι η μεταμέλειά μας την είχε συγκινήσει, κατανικώντας κάθε της απέχθεια, κάθε της ευλάβεια και κάθε πεποίθηση, προσπάθησε να μας παρηγορήσει. Και παίρνοντας το κρέας του Πειρασμού, άρχισε να τρώει κι αυτή, μπροστά στα κατάπληκτα και κλαμένα μάτια μας, λέγοντας:
– Να, μπρε σεις!… Φάτε!… Κι άστε τα κλάματα!… Να! Φάτε!… ο Θεός δεν ξεσυνερίζει!…

Από το Ανθολόγιο για τα παιδά του Δημοτικού, μέρος τρίτο, ΟΕΔΒ, 1975
Πηγή: www.diakonima.gr

Τρίτη, 4 Απριλίου 2017

Από τις τελευταίες δραστηριότητες του Σχολείου μας




 Από τις εκδηλώσεις για την 25η Μαρτίου 1821
24-25 Μαρτίου 2017
Ευχαριστούμε τον γονέα Καλόγηρο Θεοδωρή για την ευγενική 
παραραχώρηση των παραπάνω φωτογραφιών




Δεντροφύτευση στο Σχολείο μας στο πλαίσιο του Προγράμματος για το Δάσος. - 28/3/2017
Στο Θέατρο Εγνατία για την παρακολούθηση της παράστασης: "Ο Ιάσονας και το Χρυσόμαλλο Δέρας". - 8/3/2017 
Από την αποκριάτικη γιορτή του Σχολείου μας - 24/2/2017

Σάββατο, 1 Απριλίου 2017

2 Απριλίου 2017: Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου



Το μήνυμα της ΙΒΒΥ για το 2017, για τα παιδιά όλου του κόσμου έχει τον τίτλο : «Ας μεγαλώσουμε με το βιβλίο…»

Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.
Την καθιέρωσε η Διεθνής Οργάνωση Βιβλίων για τη Νεότητα (Ιnternational Board on Books for Young People – ΙΒΒΥ) το 1966.
Από τότε, κάθε χρόνο, ένα διαφορετικό εθνικό τμήμα της οργάνωσης αυτής ετοιμάζει ένα μήνυμα και μια αφίσα, που διανέμονται σε όλο τον κόσμο, με σκοπό να τονίσουν την αξία των βιβλίων και της ανάγνωσης και να ενθαρρύνουν τη διεθνή συνεργασία για την ανάπτυξη και τη διάδοση της λογοτεχνίας για παιδιά και νέους.
Το 2017, υπεύθυνο για το υλικό του εορτασμού είναι το Τμήμα της Ρωσίας. Το μήνυμα το έγραψε ο ταλαντούχος ποιητής και συγγραφέας παιδικών βιβλίων Sergey Makhotin. Γεννήθηκε στο Σότσι το 1953 και κατοικεί στην Αγία Πετρούπολη. Έχει γράψει περισσότερα από 20 βιβλία για παιδιά και νέους και έχει αποσπάσει βραβεία και διακρίσεις. Παράλληλα με τη συγγραφή βιβλίων, έχει δημοσιεύσει κείμενα σε παιδικά περιοδικά και ασχολείται με ραδιοφωνικά προγράμματα για παιδιά.
Την αφίσα τη φιλοτέχνησε o διακεκριμένος καλλιτέχνης Mikhail Fedorov, υποψήφιος για το Διεθνές Βραβείο Εικονογράφησης Χανς Κρίστιαν Άντερσεν 2016. Γεννήθηκε το 1941 και σπούδασε στη Μόσχα. Ως σήμερα, έχει εικονογραφήσει περισσότερα από 90 βιβλία, έχει τιμηθεί με περισσότερα από 30 εθνικά και διεθνή βραβεία, ενώ έργα του έχουν περιληφθεί σε πάμπολλες εκθέσεις ανά τον κόσμο.
«Ας μεγαλώσουμε με το βιβλίο…» του  Sergey Makhotin (Ρωσία) – Μετάφραση: Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου
Όταν ήμουν μικρό παιδί, μου άρεσε να χτίζω σπίτια με κύβους και να παίζω παιχνίδια όλων των ειδών. Για στέγη χρησιμοποιούσα συχνά ένα βιβλίο με εικόνες. Στα όνειρά μου τρύπωνα στο σπίτι, ξάπλωνα σ’ ένα κρεβάτι καμωμένο από σπιρτόκουτο και κοιτούσα τα σύννεφα ή τον έναστρο ουρανό – ανάλογα με την εικόνα που προτιμούσα.
Ακολουθούσα από διαίσθηση τον κανόνα της ζωής κάθε παιδιού, που προσπαθεί να δημιουργήσει για τον εαυτό του ένα άνετο και ασφαλές περιβάλλον. Κι ένα παιδικό βιβλίο με βοήθησε στ’ αλήθεια να τα καταφέρω.
Έπειτα μεγάλωσα, έμαθα να διαβάζω, κι ένα βιβλίο στη φαντασία μου άρχισε να φαίνεται περισσότερο σαν μια πεταλούδα ή ακόμα σαν ένα πουλί παρά σαν μια στέγη σπιτιού. Οι σελίδες του έμοιαζαν με φτερά που θρόιζαν. Θαρρείς και το βιβλίο έστεκε στο περβάζι έτοιμο να πετάξει έξω από το ανοιχτό παράθυρο σε άγνωστους τόπους. Το έπαιρνα στα χέρια μου, άρχιζα να το διαβάζω κι εκείνο ησύχαζε. Τότε ορμούσα εγώ σε άλλες χώρες και κόσμους, ξανοίγοντας τον χώρο της φαντασίας μου.
 
Τι χαρά να κρατάει κανείς ένα νέο βιβλίο στα χέρια του! Στην αρχή δεν ξέρεις τι λέει το βιβλίο. Αντιστέκεσαι στον πειρασμό να κοιτάξεις την τελευταία σελίδα. Και τι όμορφα που μυρίζει! Αδύνατον να αναλύσεις τη μυρωδιά στα συστατικά της: το τυπογραφικό μελάνι, την κόλλα… όχι, δε γίνεται! Η μυρωδιά του βιβλίου είναι ιδιαίτερη, συναρπαστική και μοναδική. Οι άκρες από μερικές σελίδες μπορεί να έχουν κολλήσει, λες και το βιβλίο δεν έχει ξυπνήσει ακόμα. Ξυπνάει όταν αρχίζεις να το διαβάζεις.
Μεγαλώνεις και ο κόσμος ολόγυρα γίνεται περισσότερο σύνθετος. Αντιμετωπίζεις ερωτήματα που ακόμα και οι μεγάλοι δεν μπορούν να τα απαντήσουν. Ωστόσο είναι πολύ σημαντικό να μοιραστείς τις αμφιβολίες και τα μυστικά σου με κάποιον. Και να που ένα βιβλίο έρχεται πάλι να σε βοηθήσει. Πολλοί από μας έχουν πιάσει τον εαυτό τους να συλλογίζεται: για μένα γράφτηκε αυτό το βιβλίο! Και ο ήρωας που προτιμάς φαίνεται ξαφνικά να σου μοιάζει. Συναντά τα ίδια προβλήματα και τ’ αντιμετωπίζει με σύνεση. Κάποιος άλλος από τους χαρακτήρες δε σου μοιάζει καθόλου, αλλά θέλεις να δοκιμάσεις τον ρόλο του, να νιώσεις γενναίος και πολυμήχανος σαν εκείνον.
Όταν ένα αγόρι ή ένα κορίτσι λέει «Δε μ’ αρέσει να διαβάζω!», με κάνει και γελάω! Δεν τα πιστεύω αυτά τα παιδιά. Σίγουρα τρώνε παγωτά, παίζουν παιχνίδια, παρακολουθούν ενδιαφέρουσες ταινίες. Με άλλα λόγια, τους αρέσει να περνούν καλά. Και το διάβασμα δεν είναι μόνο μια επίπονη δουλειά που οδηγεί στην ανάπτυξη των συναισθημάτων και της προσωπικότητάς μας, αλλά πρώτ’ απ’ όλα είναι ευχαρίστηση.
Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο γράφουν τα έργα τους οι συγγραφείς παιδικών βιβλίων.



Περισσότερες πληροφορίες εδώ. 

Τετάρτη, 29 Μαρτίου 2017

Θερμαίνοντας και ψύχοντας τα υγρά και τα αέρια

Γραπτή έκφραση: Τα καλολογικά στοιχεία

Είναι καλό να αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε στη γραπτή έκφραση σιγά - σιγά τα περίφημα καλολογικά στοιχεία, δηλαδή διάφορα στολίσματα του λόγου, τα οποία μπορούν να κάνουν την έκθεσή μας (ή το σκέφτομαι και γράφω) πιο εκφραστική, να αποκτήσει μεγαλύτερη ζωντάνια, ακρίβεια και παραστατικότητα.
Για αρχή μπορούμε να ξεκινήσουμε από τα βασικά: τα κοσμητικά επίθετα, τις μεταφορές και τις παρομοιώσεις.
 

Πέμπτη, 16 Μαρτίου 2017

Δευτέρα, 13 Μαρτίου 2017

Το Βυζάντιο φτάνει στο απόγειο της ακμής του

Βοηθητική παρουσίαση στο μάθημα της Ιστορίας:


Στη συνέχεια ακολουθεί μια πολύ ενδιαφέρουσα και αναλυτική παρουσίαση του μαθήματος από τον ιστότοπο ΠΑΙΔΙΟΝ ΤΟΠΟΣ:

Τι θα μάθουμε:

  • Πώς οι αυτοκράτορες της μακεδονικής δυναστείας αντιμετώπισαν τα εξωτερικά προβλήματα της αυτοκρατορίας.
  • Ποια μέτρα πήραν για την ομαλή λειτουργία του κράτους στο εσωτερικό.
  • Ποια μέτρα πήραν για την ανάπτυξη της γεωργίας, της βιοτεχνίας και του εμπορίου.
  • Γιατί επέβαλαν τα παραπάνω μέτρα και ποια τα αποτελέσματα  των μέτρων αυτών.






Από τον 9ο έως τον 11ο αιώνα το Βυζαντινό κράτος κυβέρνησαν αυτοκράτορες της μακεδονικής δυναστείας.

Η αυτοκρατορία στα χρόνια των Μακεδόνων


Η Μακεδονική Δυναστεία ήταν αυτοκρατορική δυναστεία* της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (867-1057), που κράτησε 190 χρόνια. Ιδρυτής και γενάρχης της δυναστείας ήταν ο αυτοκράτορας Βασίλειος Α'.



*δυναστεία = αυτοκράτορες που κυβέρνησαν διαδοχικά την αυτοκρατορία και κατάγονταν από την ίδια οικογένεια ή την ίδια περιοχή







Όταν κυβερνούσαν οι Μακεδόνες αυτοκράτορες η αυτοκρατορία έφτασε στην μεγαλύτερη της ακμή. Ποτέ πια το κράτος δεν είχε τόσο μεγάλη έκταση και δεν απέκτησε τόση στρατιωτική και οικονομική δύναμη. 


Τα προϊόντα του Βυζαντίου ήταν περιζήτητα σε όλον τον κόσμο και τα βυζαντινά καράβια ταξίδευαν σε όλη τη Μεσόγειο. Νέοι νόμοι προστάτευαν τους πολίτες και ιδιαίτερα τους φτωχούς γεωργούς. 

Χρυσό κόσμημα με πολύτιμους λίθους. Δείγμα της βυζαντινής μικροτεχνίας.

Μεγάλη πρόοδος σημειώθηκε και στην τέχνη. Χτίστηκαν πολλές εκκλησίες που προκαλούν και σήμερα το θαυμασμό για τα ψηφιδωτά και τις τοιχογραφίες τους.



Η Αγία Σοφία της Θεσσαλονίκης, ναός σταυροειδής με τρούλο. 

Η Παναγία και ο Άγιος Θεόδωρος. Ψηφιδωτό από το ναό του Αγ. Δημητρίου της Θεσσαλονίκης (11ος αι.).

Ψηφιδωτό της Μονής Δαφνίου. Ο Ιωακείμ και η Άννα οδηγούν την Παναγία στο ναό.


Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής τους οι Μακεδόνες αυτοκράτορες για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα των εξωτερικών θεμάτων:


  • Οργάνωσαν αξιόμαχο στρατό και απελευθέρωσαν πολλά από τα κατακτημένα βυζαντινά εδάφη, στην Ανατολή, στη Δύση και στα Βαλκάνια. 
  • Έκλεισαν συνθήκες ειρήνης και φιλίας με τους λαούς του Βορρά και διέδωσαν το χριστιανισμό και το βυζαντινό πολιτισμό στις χώρες τους. 
  • Ξαναπήραν από τους Σαρακηνούς τον έλεγχο των θαλάσσιων δρόμων και τα βυζαντινά εμπορικά καράβια ανοίχτηκαν ξανά στο Αιγαίο, τη Μεσόγειο, την Αδριατική και τη νότια Ιταλία. 


Ο Βασίλειος Α΄, έφιππος, εκδικάζει διαφορές μεταξύ στρατιωτών.


Για την καλύτερη εσωτερική οργάνωση και λειτουργία:


  • Οργάνωσαν καλύτερα τα Θέματα της αυτοκρατορίας και πρόσθεσαν σ’ αυτά και νέα από τις απελευθερωμένες και τις ακριτικές περιοχές. 
  • Επανέφεραν την ηρεμία στην ταραγμένη από τις διαμάχες της εικονομαχίας εκκλησία και την έστρεψαν σε έργα ειρηνικά και φιλανθρωπικά.
  • Ρύθμισαν με νέους νόμους (Επαναγωγή και Πρόχειρο Νόμο) τα καθήκοντα των αρχόντων, καθόρισαν τις σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας και προσάρμοσαν το δίκαιο στις συνθήκες της εποχής.
  • Με το «Επαρχιακό βιβλίο» ρύθμισαν τα θέματα των εμπορικών συναλλαγών και έβαλαν τάξη στη λειτουργία των βιοτεχνιών και των επαγγελματιών, καθώς και στα όρια κέρδους καθενός. 
  • Συνέχισαν την προσπάθεια των Ισαύρων για την προστασία των μικροϊδιοκτητών και των ελεύθερων γεωργών από τους δυνατούς και επέβαλαν σ’ αυτούς το νόμο του «Αλληλέγγυου». Αυτός όριζε ότι οι πλούσιοι γαιοκτήμονες, μαζί με τους δικούς τους φόρους, πληρώνουν στο κράτος και τους φόρους των φτωχών γειτόνων τους, όταν εκείνοι αδυνατούν

Στέμμα του βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Θ΄ του Μονομάχου. Βρέθηκε στην Ουγγαρία από χωρικό που όργωνε το χωράφι του. Το στέμμα ήταν δώρο του αυτοκράτορα στον ηγεμόνα της Ουγγαρίας. Στο κέντρο εικονίζεται ο Κωνσταντίνος, δεξιά και αριστερά η γυναίκα του Ζωή και αριστερά η αδελφή της Θεοδώρα. 

Τα μέτρα αυτά βοήθησαν στην ανάπτυξη της γεωργίας, της βιοτεχνίας, της ναυτιλίας και του εμπορίου κι έφεραν πλούτο και δόξα στην αυτοκρατορία. Η περίοδος αυτή ήταν από τις πιο λαμπρές για την αυτοκρατορία και ονομάστηκε «χρυσή εποχή του Βυζαντίου».


Στην εικόνα φαίνεται η Δανιηλίδα, πλούσια γυναίκα από την Πάτρα που μεταφέρθηκε από 300 δούλους στην Πόλη για τη στέψη του Βασιλείου Α΄.


Οι Δυνατοί παρανομούν

  «Οι Δυνατοί και οι Υπερέχοντες* στο Θέμα των Θρακησίων, περιφρονώντας τους βασιλικούς νόμους, το φυσικό δίκαιο και τη δική μου προσταγή, δε σταματούν να εισέρχονται στα χωριά και, προφασιζόμενοι την αγορά, τη δωρεά ή την κληρονομιά κτημάτων, να τυραννούν τους πένητες* χωρικούς και να τους κάνουν μετανάστες στον τόπο τους και στα κτήματά τους».



Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, 

Νεαρά (Μάρτιος 947 μ.Χ.)



*υπερέχοντες = αυτοί που με την εξουσία των αξιωμάτων τους, είχαν στην κατοχή τους μεγάλο γεωργικό κλήρο

*πένητες = φτωχοί, μικροϊδιοκτήτες γεωργοί




Νόμοι υπέρ των αδυνάτων

  α. «Όλες οι αγοροπωλησίες που έγιναν ανάμεσα σε πένητες και δυνατούς δεν ισχύουν και είναι παράνομες. Γι’ αυτό αποφασίζουμε την επιστροφή των κτημάτων στους πένητες, χωρίς την απόδοση των χρημάτων της αγοράς, ούτε των φόρων και των δαπανών καλλιέργειάς τους. Είναι αυτονόητο ότι η διάταξη αυτή ισχύει και για το μέλλον».

  β. «Οι δυνατοί επιθυμούμε να αγοράζουν ακίνητα από τους δυνατούς, οι δε στρατιώτες και οι πένητες γεωργοί επιτρέπουμε να συναλλάσσονται με τους όμοιους της δικής τους τάξης».

Βασίλειος Β΄, Νεαραί

Πέμπτη, 9 Μαρτίου 2017

Η κρίση της εικονομαχίας διχάζει τους Βυζαντινούς

Βοηθητική παρουσίαση στο μάθημα της ιστορίας:

Το μάθημα με σχεδιάγραμμα:
 http://eclass31.pbworks.com/w/file/fetch/50883389/HISTORY%20E%20-%2024.pdf

Το μάθημα με βίντεο:

Το μάθημα αναλυτικά και με περισσότερες πληροφορίες σε μια ενδιαφέρουσα παρουσίαση από τον ιστότοπο ΠΑΙΔΙΟΝ ΤΟΠΟΣ:

Τι θα μάθουμε:
  • Τι ήταν η εικονομαχία.
  • Ποια ήταν η αιτία της.
  • Ποιες οι συνέπειες αυτής της διαμάχης.
  • Πώς σταμάτησε.


Η εικονομαχία ξέσπασε στη διάρκεια του 8ου αιώνα. Ήταν μια θρησκευτική διαμάχη που οδήγησε σε σοβαρές ταραχές, οι οποίες δίχασαν τους βυζαντινούς και έφεραν το κράτος σε δύσκολη θέση. Αιτία της διαμάχης ήταν οι αποφάσεις των Ισαύρων αυτοκρατόρων Λέοντα Γ΄ και Κωνσταντίνου Ε΄:
  • Να απαγορεύουν την προσκύνηση και τη λατρεία των εικόνων.
  • Να υποχρεώσουν τους μοναχούς και τους κληρικούς να υπηρετούν τη σρατιωτική θητεία τους, πριν δεχτούν το ιερατικό τους αξίωμα.

Ο Λέοντας Γ΄

Πολλοί χριστιανοί, αντί να τιμούν τα πρόσωπα που παρίσταναν οι εικόνες, λάτρευαν το υλικό από το οποίο ήταν κατασκευασμένες. Αρκετοί νέοι γίνονταν μοναχοί και δώριζαν τις περιουσίες τους στα μοναστήρια. Τα μοναστήρια πλήθαιναν, αποκτούσαν μεγάλη δύναμη και ίδρυαν σχολεία, ορφανοτροφεία, νοσοκομεία.
Το κράτος όμως δεν έπαιρνε πια αρκετά φόρους, αφού η γη έμενε ακαλλιέργητη. Επίσης λιγόστευε ο αριθμός των στρατιωτών, γιατί όσοι νέοι γίνονταν μοναχοί απαλλάσσονταν από το στρατό.
Έτσι, ο Λέων Γ΄ προχώρησε στην απαγόρευση της προσκύνησης των εικόνων.
Ο γιος του Κωνσταντίνος Ε΄ πήρε ακόμη πιο αυστηρά μέτρα. Έκλεισε τα μοναστήρια και καταδίωξε τους μοναχούς.


Ο Λέων Γ΄με το γιο του Κωνσταντίνο Ε΄σε νόμισμα της εποχής.

Οι αποφάσεις αυτές, καθώς και τα διοικητικά μέτρα για την εκκλησία, δημιούργησαν αναταραχή στους κληρικούς και στο λαό και τον χώρισαν σε δυο αντιμαχόμενες παρατάξεις:
  • τους εικονομάχους (εικονοκλάστες), που στήριζαν τις αποφάσεις του αυτοκράτορα
  • τους εικονολάτρες (εικονόφιλοι, εικονόδουλοι), που υπερασπίζονταν τη λατρεία των εικόνων

Ο λαός πίστευε ότι οι εικόνες και τα ιερά λείψανα είχαν θαυματουργές ιδιότητες. Στη μικρογραφία πολεμιστές παρακινούνται από κληρικό να αγγίξουν γονατιστοί θήκη με τίμιο ξύλο, για να εμψυχωθούν ξεκινώντας τη μάχη.

Η θρησκευτική αυτή διαμάχη, η εικονομαχία διήρκεσε σχεδόν έναν αιώνα (726-843) δημιουργώντας πολλά προβλήματα στην αυτοκρατορία:
  • πολλοί άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, φυλακίστηκαν ή εξορίστηκαν
  • ναοί και μοναστήρια έκλεισαν
  • εικόνες, έργα τέχνης και ψηφιδωτά καταστράφηκαν
  • διαταράχτηκαν οι σχέσεις ανάμεσα στο Βυζάντιο και τη Δυτική εκκλησία, που υποστήριξε τους εικονολάτρες

Στη μικρογραφία εικονομάχοι παριστάνονται να προσφέρουν στον Εσταυρωμένο Χριστό σπόγγο και χολή με ξίδι. Στο κάτω μέρος εικονομάχοι παριστάνονται να προσπαθούν να καλύψουν την εικόνα του Χριστού με ασβέστη.

Την αναταραχή που δημιουργήθηκε χρεώθηκε ο αυτοκράτορας Λέων Γ΄, που είχε σώσει την Πόλη και την αυτοκρατορία αποκρούοντας τους Άραβες.



Η εικονομαχία χωρίζεται σε δύο περιόδους:
  • 1η περίοδος (726-787)
  • 2η περίοδος (815-843)


Πρώτη περίοδος (726-787):
Λήγει το 787 με την Ζ΄οικουμενική σύνοδο που συγκαλεί η Ειρήνη η Αθηναία, αντιβασιλέας του γιου της και ανήλιου αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Στ΄. Καταγόταν από την εικονόφιλη Αθήνα.


Ειρήνη η Αθηναία. Βασιλική του Αγίου Μάρκου, Βενετία.

Στην Ζ΄οικουμενική σύνοδο αποφασίστηκε:
«κατά την προσκύνηση των εικόνων η λατρεία των πιστών απευθύνεται προς τα εικονιζόμενα ιερά πρόσωπα και όχι προς την ίδια την εικόνα και τα υλικά από τα οποία αυτή είναι φτιαγμένη»


Η Ζ΄οικουμενική σύνοδος της Νίκαιας. Στη μικρογραφία διακρίνονται η Ειρήνη η Αθηναία, ο Πατριάρχης Κων/πόλεως και οι επίσκοποι που πήραν μέρος στη σύνοδο.

Δεύτερη περίοδος (815-843):
Η εικονομαχία σταμάτησε οριστικά το 843, όταν αυτοκράτειρα ήταν η Θεοδώρα. Η Θεοδώρα επανέφερε σε ισχύ τις αποφάσεις της Ζ΄οικουμενικής συνόδου.

Η Θεοδώρα ανακηρύχθηκε ανακηρύχτηκε Αγία και γιορτάζεται στις 11 Φεβρουαρίου. Μικρογραφία με παράσταση της εικονόφιλης Θεοδώρας (Ρώμη, Βατικανή Βιβλιοθήκη).

Η οριστική αναστήλωση των εικόνων γιορτάζεται από την εκκλησία μας, την πρώτη Κυριακή των νηστειών του Πάσχα και ονομάζεται Κυριακή της Ορθοδοξίας.


video

Μια ειρηνική διαμαρτυρία- παραίτηση
«Όταν ο Λέων Γ΄ εξέδωσε το Διάταγμα κατά των αγίων και σεπτών* εικόνων προσκάλεσε τον αγιότατο πατριάρχη Γερμανό να το υπογράψει. Ο γενναίος ιεράρχης όμως αρνήθηκε την υπογραφή και την αρχιεροσύνη του. Έδωσε τα ιερά άμφια του στον αυτοκράτορα και είπε: «Αυτό που ζητάς από μένα, βασιλιά, είναι αδύνατο να το κάνω, χωρίς απόφαση Οικουμενικής Συνόδου». Και φεύγοντας πήγε στο πατρικό του σπίτι, στο Πλατάνι, και ησύχασε*».

Θεοφάνης (Ιστορικός της εποχής)

*σεπτών = σεβαστών
*ησύχασε = έζησε την υπόλοιπη ζωή του ως μοναχός



Ο πρώτος διχασμός με τη Δύση
«Όταν ο πάπας της Ρώμης έμαθε την καθαίρεση των σεπτών εικόνων, εμπόδισε να σταλούν οι φόροι της Ρώμης και της Ιταλίας στην Κωνσταντινούπολη. Με επιστολή του ακόμη εμήνυσε στον αυτοκράτορα Λέοντα Γ' ότι δεν πρέπει ο βασιλιάς να κάνει λόγο και να μεταβάλει την αρχαία πίστη της εκκλησίας, η οποία έχει καθιερωθεί από τους αγίους πατέρες».

Θεοφάνης (Ιστορικός της εποχής)

Το κλείσιμο των εκκλησιαστικών σχολείων
«Ο δυσσεβής Λέων Γ΄ όχι μόνον κατά των αγίων και σεπτών εικόνων άρχισε πόλεμο, αλλά και τα σχολεία και την εκπαίδευση, που από τα χρόνια του αγίου Κωνσταντίνου του Μεγάλου έως τώρα κρατούσε, αυτός τα έσβησε».

Θεοφάνης (Ιστορικός της εποχής)

Και μια σύγχρονη άποψη για την εικονομαχία
«Η παθιασμένη λογοτεχνία της εποχής, η μόνη που έφτασε ως εμάς, αμαυρώνει και δυσφημεί σκόπιμα το έργο και την προσπάθεια των εικονομάχων αυτοκρατόρων, που εργάστηκαν όλοι και με όλες τους τις δυνάμεις για να σώσουν το Βυζάντιο από τον αραβικό κίνδυνο».

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ,

Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας




Θεοφάνης (Ιστορικός της εποχής)